< Terug naar de kaart
Maquette, Europese wijk
Maquette, Europese wijk
 
Oppervlakte van het Urban-project
Oppervlakte van het Urban-project
 
Maquette, Europese wijk
Maquette, Europese wijk
 
Project metrostation, Europese wijk (Schuman)
Project metrostation, Europese wijk (Schuman)
 

Als belangrijkste centrum van internationale werkgelegenheid in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest is de Europese wijk een belangrijke uitdaging inzake ontwikkeling. Het Gewest wil de wijk omvormen tot een gemengde en dichtbevolkte wijk met een breed aanbod aan woningen en culturele activiteiten voor iedereen.

Een nieuwe langetermijnvisie

De Europese wijk evolueerde snel. Deze eerste wijk buiten het stadscentrum van Brussel zag in 1837 het licht en is vandaag uitgegroeid tot de zetel van de Europese instellingen. Het zorgt voor de grootste internationale werkgelegenheid van Brussel. Het Gewest wil er een dichtbevolkte en gediversifieerde wijk van maken door er de werkgelegenheid te versterken en zowel woningen als handelszaken te ontwikkelen. Verder komt er een groot aanbod culturele en recreatieve activiteiten voor alle Brusselaars.

Ondertekening van een driepartijenakkoord

Op 27 maart 2006 werd een ‘memorandum of understanding’ voor de ontwikkeling van de Leopold-Schumanwijk ondertekend tussen de Federale Overheid, het Brussels Hoofdstedelijke Gewest, de lokale overheden van de Stad Brussel en de gemeenten Elsene en Etterbeek. Dit driepartijenakkoord bepaalt de rechten en plichten in het kader van de herinrichting van de Europese wijk. Een van de opdrachten van het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest: de ontwikkeling van een Richtschema binnen de twee jaar na de ondertekening van het akkoord.

Het Richtschema

In april 2008 heeft de Brusselse Hoofdstedelijke Regering het Richtschema voor de Europese wijk met vijf strategische krachtlijnen goedgekeurd :

  • De Europese wijk moet de principes van duurzame ontwikkeling toepassen door de energieprestaties van de bestaande gebouwen te verbeteren en de passiefnormen toe te passen voor alle nieuwe gebouwen in de perimeter van het Stadsproject Wet.
  • Een betere mobiliteit moet meer gebruiksvriendelijke ruimten voor voetgangers en fietsers creëren en het verkeer aan het Schumanplein verminderen. De automatisering van metrolijn 1 en 5 en de aanleg van Gewestelijke Fietsroutes (GFR) door de Europese wijk moeten helpen om deze doelstelling te bereiken. De maatregel wordt aangevuld met de aanleg van een hoogwaardige voetgangersverbinding tussen het Jubelpark en het Leopoldpark, alsook met de verbreding van de voetpaden in de buurt van stations van het openbaar vervoer. Voor meer informatie verwijzen we naar de mobiliteitsstudie van de Europese wijk EW-2008.
  • Versterking van de functionele mix door de heraanleg van de Etterbeeksesteenweg als verbinding tussen de residentiële wijken van Sint-Joost (in het noorden) en Elsene (in het zuiden) en de ontwikkeling van nieuwe woningen en handelszaken in de Wetstraat, de Wiertzstraat, de Maalbeeklaan en de Waversesteenweg. Het Stadsproject Wet (SpW) voorziet dan weer in 110.000 m² woningen en 60.000 m² handelszaken langs de Wetstraat. Ook de historische handelskernen, zoals die van het Jourdanplein en het Luxemburgplein, moeten worden beschermd en versterkt.
  • De organisatie van internationale architectuurwedstrijden moet bijdragen tot een betere stedelijke kwaliteit van de Europese wijk.
  • Het culturele en vrijetijdspotentieel van de wijk moet worden versterkt door de renovatie van het Leopoldpark en het Jubelpark, alsook door de creatie van sterkere en duidelijkere verbindingen tussen de verschillende culturele instellingen.

12 stedenbouwkundige en architecturale programma's

Op basis van een topologisch-morfologische studie volgens de ‘Space Syntax’-methode van de Universiteit van Londen, stelt het Richtschema 12 concrete stedenbouwkundige en architecturale programma's voor om die ambitie waar te maken:

  1. heraanleg van de Wetstraat: zie Stadsproject Wet (SpW),
  2. heraanleg van de Etterbeeksesteenweg tot een stadsboulevard,
  3. renovatie van de omgeving van Résidence Palace,
  4. ontwikkeling van de multimodale pool Schuman,
  5. heraanleg van het Schumanplein en de omgeving,
  6. verfraaiing van de omgeving van de Europese Raad,
  7. beheer van de esplanade voor het Europees Parlement,
  8. renovatie en verfraaiing van het Jubelpark en de omgeving,
  9. renovatie en verfraaiing van het Leopoldpark en de omgeving,
  10. heraanleg van de Wetstraat, Belliardstraat en Kortenberglaan,
  11. ontwikkeling van het Jamblinne de Meuxplein,
  12. heraanleg van het Jourdanplein en het Luxemburgplein.

Richtplan van Aanleg (RPA) Wet

De stedelijke perimeter "Wet" is gelegen rond de Wetstraat en strekt zich uit van de Kleine Ring tot de Etterbeeksesteenweg.

De perimeter kan voorgesteld worden als een ‘ravijn’, daar waar we constateren dat de geleidelijke verdichting, op basis van het klassiek model met gesloten huizenblokken, zijn grenzen heeft bereikt. Eéntonige gebouwen, sterk bebouwde binnenterreinen van huizenblokken, een kantoorwijk, een stadsautoweg: stuk voor stuk kenmerken die er een plaats zonder levendigheid en kwalitatieve ruimtes van maken.

Om dit deel van de Europese wijk nieuw leven in te blazen en de kwaliteit van het uitzicht en de voorzieningen te versterken, heeft de Brusselse Hoofdstedelijke Regering aan perspective.brussels gevraagd om de uitwerking van een stadsproject in deze perimeter in goede banen te leiden.

Op basis van een wedstrijd werd een multidisciplinair team aangesteld om perspective.brussels bij deze opdracht bij te staan, dat bestaat uit stedenbouwkundigen van BUUR en MSA en milieueffectenbeoordelingsexperten van ARIES en het Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf (WTCB).

Het RPA Wet stelt een nieuw stedenbouwkundig ontwerp voor waar multifunctionaliteit en openbare ruimten centraal staan:

  • Het verbinden van de de wijken aan weerszijden van de Wetstraat door nieuwe paden en openbare ruimten te creëren via de bestaande huizenblokken
  • De functionele gemengdheid versterken door er woningen, handelszaken, openbare voorzieningen en nieuwe openbare ruimten te integreren
  • De ééntonigheid van de gebouwen aanpakken door een verscheidenheid aan bouwprofielen en rooilijnen te introduceren, met inbegrip van hoge gebouwen en nieuwe openbare ruimten
  • De doorgangsfunctie van de Wetstraat maakt plaats voor een scharnierfunctie

Burgerbevraging tijdens de week van de stadsprojecten (4-11 juni 2018)

Om de ontwikkeling van de Europese wijk te begeleiden, organiseerde perspective.brussels 2 informatie- en participatiemomenten om het Richtplan van Aanleg (RPA) te ontwikkelen. Daarbij deed het beroep op de expertise van de inwoners en de gebruikers van de wijk.

Conform aan het artikel 3§4 van het besluit van 3 mei 2018 betreffende het informatie en participatieproces voor het publiek voorafgaand aan de uitwerking van een ontwerp van richtplan van aanleg, werden de verslagen van de gehouden gesprekken tijdens de vergaderingen van 8 en 11 juni op de website van perspective gepubliceerd (ten laatste 15 dagen na de vermelde vergadering).

Meer informatie over de week van de grote stadsprojecten

Goedkeuring van het ontwerp van RPA in eerste lezing

Na twee jaar te hebben gewerkt, gesprekken te hebben gevoerd met private en openbare actoren en met de burgers te hebben overlegd, heeft de Brusselse Hoofdstedelijke Regering het ontwerp van RPA Wet dat het stadsproject voor de Europese Wijk draagt, op 23 mei 2019 in eerste lezing goedgekeurd.

Het stadsproject streeft er in de eerste plaats naar om de levenskwaliteit van de bewoners en de gebruikers van deze wijk te verbeteren.

Deze ambitie krijgt concreet gestalte door de uitvoering van drie strategische principes

  • De opwaardering van de historische as van de Wetstraat, via de creatie van nieuwe vrije ruimten en een verscheidenheid aan bouwprofielen en rooilijnen
  • Het tot stand brengen van nieuwe noord-zuidverbindingen tussen de Leopoldwijk en Hoog Sint-Joost voor de actieve vervoerswijzen
  • De invoering van een functiegemengdheid om de wijk nieuw leven in te blazen en het comfort van de bewoners en de gebruikers van de wijk te verbeteren

Het ontwerp van RPA vormt de eerste stap in een stedelijk transformatieproces van de wijk en toont ons een ambitieuze visie voor deze as binnen een tiental jaar.

In het najaar van 2019 zal een openbaar onderzoek worden gelanceerd.