< Terug naar de kaart

Kazernes van Elsene - Usquare


© Deborah Puylaert
Zicht op de politiekazerne vanaf het station van Etterbeek (begin van de 20ste eeuw)
Zicht op de politiekazerne vanaf het station van Etterbeek (begin van de 20ste eeuw)
© collection Bruciel / belfius
Zicht op de politiekazerne vanaf de Kroonlaan (jaren
Zicht op de politiekazerne vanaf de Kroonlaan (jaren '30)
© collection Bruciel / belfius
Raad van Eer (begin van de 20e eeuw)
Raad van Eer (begin van de 20e eeuw)
 
Zicht op het hoofdgebouw A vanaf de Raad van Eer (2017)
Zicht op het hoofdgebouw A vanaf de Raad van Eer (2017)
 
Zicht op de eetzaal van de onderofficieren vanaf de binnenkant van de kazerne (2017)
Zicht op de eetzaal van de onderofficieren vanaf de binnenkant van de kazerne (2017)
 

Usquare.brussels, de site van de Kazernes van Elsene ligt in de buurt van de campussen van de Université libre de Bruxelles (ULB) en de Vrije Universiteit Brussel (VUB), op het kruispunt van belangrijke lijnen van het openbaar vervoer. De site bezit een groot reconversiepotentieel dat zich leent om er een open, gemengde, universitaire en internationale wijk te ontwikkelen.

Als gevolg van de geplande verhuizing van de federale politie komen de Kazernes van Elsene geleidelijk leeg te staan. In januari 2018 kocht het Brussels Hoofdstedelijk Gewest deze site met een oppervlakte van ca. 3,9 hectaren.

De Algemene Beleidsverklaring (BHR) van 2019 bevestigt de visie van de Algemene Beleidsverklaring uit 2014 die in juli 2018 door het GPDO werd bekrachtigd: de uitbouw van een internationale studentenwijk, de bouw van voor gezinnen en studenten betaalbare woningen en de aanleg van open ruimten met collectieve voorzieningen.

Conclusies van het terreinonderzoek

In 2015 voerden de bureaus MSA, Idea Consult en Origin van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest een studie uit naar de reconversie van de Kazernes van Elsene. Deze studie wees op de complexiteit van het stadsweefsel en onderstreepte de noodzaak om de plannen aan te vullen met gezinswoningen en activiteiten in de openbare ruimte. Tegelijk werd het internationale potentieel op het vlak van uitwisselingen in de nieuwe wijk in de kijker gezet.

De definitiestudie evalueerde ook de haalbaarheid om er studenten- en gezinswoningen, onderzoekscentra, spin-offs, handelszaken en kantoren te vestigen. Tegelijk moet deze nieuwe wijk geïntegreerd worden in de omliggende wijken en moet het erfgoedkarakter ervan bewaard blijven.

Gebaseerd op de studie werd voorgesteld om het binnenplein van de Kazernes een centrale plaats te geven in het project waar verschillende functies samenvloeien volgens het ‘social court’-model. Rond deze binnenplaats komt een gemeenschappelijke gedeelde infrastructuur met onder andere:

  • universitaire voorzieningen in de oude manege en langs de Generaal Jacqueslaan,
  • een onderzoeksincubator,
  • horecazaken.

Het plan voorziet in een gemengde ontwikkeling van de site met ca. 650 studentenwoningen en nieuwe residentiële gebouwen (ca. 200 gezinswoningen).

Een project van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO)

Toegewezen aan de ULB en de VUB die de krachten bundelen in het kader van de BUA (Brussels University Alliance), zal de financiële steun van FEDER voor een bedrag van 11,8 miljoen euro (programmatie 2014-2020) worden besteed aan de implementering van een interuniversitair programma om een interpretatiecentrum aan het Brussels Institute for Advanced Studies en een internationaal onthaalcentrum op te richten.

Strategische doelstellingen ontwikkelen 

De tijdelijke vereniging BUUR-Idea Consult werd in de lente van 2017 aangewezen om het Richtplan van aanleg (RPA) van het project op te stellen. Dit stadsplanningsinstrument zet de intenties om in concrete plannen om de nodige toelatingen voor de werken te verkrijgen. Het studiebureau Aries heeft het milieueffectenrapport (MER) opgesteld.

In afwachting van de definitieve planning zijn er in de Kazernes van Elsene activiteiten georganiseerd die een voorproefje bieden van de toekomstige bestemming van de site en van de ontwikkeling van deze nieuwe wijk.

casernes

 

Timing

2018 : Aankoop van de site door het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

December 2018 : Het ontwerp van RPA wordt in eerste lezing goedgekeurd door de Brusselse Hoofdstedelijke Regering

Februari - April 2019: Openbaar onderzoek

Lente 2019: Openstelling van de site aan het publiek (evenementen en tijdelijk gebruik met See-U)

Juli 2020: Goedkeuring in tweede lezing van het RPA

2023: Voltooiing van het EFRO-project

Omstreeks 2025: Voltooiing van de wijk

Burgerbevraging 2018

perspective.brussels heeft een proces voor burgerparticipatie gelanceerd als informatiebron voor het inrichtingsplan van de strategische pool Usquare, met behulp van de expertise van de inwoners en gebruikers van de wijk.

Een eerste informatievergadering voor het publiek vond plaats op woensdag 13 december 2017; een honderdtal omwonenden heeft eraan deelgenomen. De gemeente Elsene, perspective.brussels, de universiteiten en de MSI hebben een stand van zaken gegeven van de ideeën die voor deze site wordt ontwikkeld (presentatie hier beschikbaar in frans) en de avond werd afgerond met een vraag- en antwoordsessie met de burgers.

In het kader van de week van de grote stadsprojecten (4-11 juni 2018), vonden twee informatievergaderingen plaats op 4 en 5 juni 2018.

Conform aan het artikel 3§4 van het besluit van 3 mei 2018 betreffende het informatie en participatieproces voor het publiek voorafgaand aan de uitwerking van een ontwerp van richtplan van aanleg, werden de verslagen van de gehouden gesprekken op 4 juni 2018 en 5 juni 2018 gepubliceerd op de website van perspective (ten laatste 15 dagen na de vermelde vergadering).

De goedkeuring door een eerste lezing van het RPA zal de verdere bekendmaking toelaten, aan de hand van een openbaar onderzoek en het verzamelen van advies door verschillende raadgevende instanties van het Gewest. Na een mogelijke aanpassing van het plan volgt een definitieve goedkeuring

Meer informatie over de week van de grote stadsprojecten.

Openbaar onderzoek 2019

Van 6 februari tot 8 april 2019 werd het project van Richtplan van Aanleg voor de voormalige kazernes van Elsene voorgelegd voor een openbaar onderzoek in de gemeenten Elsene en Etterbeek.

En nu?

Na het openbaar onderzoek en het advies van de Gewestelijke Ontwikkelingscommissie (GOC) heeft de regering het ontwerp verder ontwikkeld en in tweede lezing op 9 juli 2020 goedgekeurd. Dit zal nu ter advies aan de Raad van State worden voorgelegd en vervolgens in derde en laatste lezing aan de Regering worden voorgelegd. Het plan gaat in voege 15 dagen na publicatie in het Belgisch Staatsblad.