< Back to the map

Schaarbeek-Vorming


 

Het Gebied van Gewestelijk Belang ‘Schaarbeek-Vorming’ ligt in het noorden van het Brusselse Gewest. Het biedt een uniek grondpotentieel en is bovendien goed toegankelijk. De ideale locatie voor nieuwe activiteiten zoals een multimodaal distributieplatform en een nieuwe wijk aan het Kanaal in de onmiddellijke omgeving van het Koninklijk Domein van Laken.

Schaarbeek-Vorming staat al langer aangeduid als belangrijke grondreserve voor het Brusselse Gewest. Het is een Gebied van Gewestelijk Belang met Uitgestelde Aanleg (GGBUA) in het Gewestelijk Bestemmingsplan (GBP). In navolging van andere spoorwegsites in de stad werd het ontwikkelingspotentieel van de site benadrukt met de invoering van een Richtschema, goedgekeurd door de Gewestregering in 2013.

Een richtschema voor de (her)aanleg van de site

Het Richtschema werd uitgewerkt nadat de Federale Overheid en de Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen (NMBS) eind 2004 afspraken om een deel van de historische site van Schaarbeek-Vorming tegen 2020 beschikbaar te maken en te saneren. Het Richtschema werd toevertrouwd aan een multidisciplinair team (Studio012, IDEA Consult, Mint, Ecorem, 3M), vertegenwoordigd door de stedenbouwkundige ingenieurs Bernardo Secchi en Paola Viganò. Het steunt op de volgende interventiepijlers:

  • In het noorden van de zone: ontwikkeling en herstructurering van de economische activiteiten en de havenactiviteiten, daar waar de toegankelijkheid beter is (waterweg en spoorweg),
  • In de kern van de site: aanleg van een gebied met voorzieningen op maat van de stad en in de onmiddellijke omgeving van het station van Schaarbeek- Reizigerssite,
  • In het zuiden: ontwikkeling van een nieuwe wijk naar het Kanaal en het Koninklijk Domein van Laken toe, die voordeel haalt uit een eventuele blootlegging van de Zenne.

De ontwikkeling van het aanbod aan openbaar vervoer zal de mobiliteit in de nieuwe wijken verbeteren en zorgen voor de aansluiting op de rest van het Brusselse openbare vervoer.

Een economisch en logistiek platform

De NMBS overwoog in het begin van de jaren 2000 de verkoop van een deel van de Schaarbeek-Vorming-site (iets meer dan 60 ha). Dat was een buitenkans voor het Brusselse Gewest om een nieuw economisch activiteitencentrum in het noorden van zijn grondgebied te ontwikkelen.

Het gebied is uitstekend bereikbaar op drie manieren:

  • via het water, de voorhaven en de containerterminal,
  • via het spoor, waarbij de site op het Belgische spoornet wordt aangesloten,
  • over de weg, met een aansluiting op de Ring van Brussel en de luchthaven Brussel-Nationaal op enkele honderden meter.

De ontwikkeling van deze nieuwe activiteitenzone is de ideale gelegenheid om twee belangrijke economische vestigingen in de buurt op termijn en in overleg te herstructureren: de vroegmarkt (MABRU) en het Europees Centrum voor Fruit en Groenten (ECFG). Zo creëren we nieuwe vooruitzichten voor de betrokken actoren.

Dit alles zou een duidelijke positieve impact hebben op het Gewest, zijn haven en de Brusselse (en hoofdstedelijke) economie in het algemeen.

Een ruim ontwikkelingsgebied

Het Richtschema haalt voordeel uit de aanwezigheid van het station van Schaarbeek en zijn uitstekende bereikbaarheid om een stedelijke zone te creëren met nieuwe voorzieningen op maat van de stad: een sportcampus van hoog niveau, een grote toneelzaal, een gewestelijk zwembad (dat gebruik maakt van de restwarmte van de verbrandingsoven), enz.

De optie dat er een grote voorziening neerstrijkt, blijft van kracht maar vereist aanvullende haalbaarheidsonderzoeken. Een dergelijke voorziening zou de onmiddellijke omgeving van de Schaarbeek-Reizigerssite, opwaarderen.

Een wijk aan het kanaal

De omvang van de wijk en zijn unieke positie tegenover het Koninklijk Domein van Laken en aan het kanaal bieden interessante voorwaarden voor de aanleg van een nieuwe, dichtbevolkte en gemengde stadswijk (huisvesting en productie).

De geplande omleiding van het autoverkeer naar het zuiden van de site moet de nieuwe wijk volledig toegang geven tot het kanaal. Als kades vrijgemaakt worden van zwaar en intensief verkeer, kunnen ze tot nieuwe openbare ruimte worden omgevormd. Het blootleggen van de Zenne, zoals gepland in het hart van de site, zou de nieuwe bewoners ook een waardevolle omgeving bieden.

Door gerichte acties zou dit nieuwe stadsdeel zelf een verbindende rol kunnen spelen tussen de Schaarbeekse Masui-, Berenkuil- en Hamoir-Helmetwijken.

Raphaël
Magin